Jeziora Turawskie

          Jeziora Turawskie to cztery sztuczne akweny wodne (duży i trzy małe), zbudowane w latach 1933-38 jako zbiornik retencyjny dla regulacji Odry. (Więcej na temat budowy jeziora patrz: HISTORIA). Po wielu latach zbirniki przybrały wygląd bardzo naturalny, a cała okolica zmieniła się w bardzo ciekawy ekosystem.
          Jeziora Turawskie zaliczane są do najpiękniejszych w kraju sztucznych zbiorników wodnych i wchodzą w skład rejonu turystycznego II kategorii.
O atrakcyjności decyduje ciekawa rzeźba terenu, dobre nasłonecznienie, liczne wały wydmowe urozmaicające krajobraz i zapewniające piaszczyste nabrzeże. Atrakcją jest bliskie położenie Jeziora Dużego i dwóch mniejszych: Średniego i Małego, oraz oddalenie o dwa kilometry Jeziora Srebrnego. Czasza Jeziora Dużego rozciąga się z zachodu na wschód i jej długość wynosi 7 km, szerokość 2,5 - 4 km. Przy normalnym stanie lustro wody wynosi 22 km2.
          Duża część brzegów jezior Turawskich porośnięta jest lasem, który dochodzi bezpośrednio do strefy kontaktowej z wodą, dominują tu lasy sosnowe. Jeziora posiadają piaszczyste dno i plaże. Parametry techniczne Jeziora Dużego sprawiają, że zapewnia ono dobre warunki do uprawiania żeglarstwa i innych sportów wodnych. Jest równocześnie bardzo cenionym miejscem dla wędkarzy (jedno z najlepszych łowisk sandacza w Polsce!).

Klimat

Jeziora Turawskie położone są w najcieplejszych rejonach klimatycznych Polski. Początek wiosny przypada na przełom marca i kwietnia. W ostatnich dniach kwietnia średnia temperatura dobowa przekracza 10oC. Długie lato trwa około 100 dni i rozpoczyna się na przełomie maja i czerwca. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec z średnią temperaturą 20,5oC. Łagodna i długa jesień trwa około 40 dni i rozpoczyna się przeciętnie około 1 listopada. Najchłodniejszym miesiącem statystycznie jest styczeń z średnią temperaturą 1oC. Średnia roczna temperatura wynosi 9oC, a amplituda rocznych temperatur 21,1oC.
          Na tym terenie dominują wiatry z zachodu i północnego zachodu w lecie, oraz południowe i południowo-zachodnie w zimie. Prędkość wiatru mieści się w 2 - 5 m/s.
          Średnia roczna opadów atmosferycznych wynosi około 650 mm. Maksymalne dobowe sumy opadów występują w lipcu (ok. 100 mm), a minimalne w lutym ( ok. 40 mm). Średnio w ciągu roku występuje około 20 burz atmosferycznych.
          Średnia temperatura wody dużego jeziora wynosi w sezonie 16,8oC. Średnio w maju 14,1oC; w lipcu 17,6oC; we wrześniu 19,2oC.

Flora

Jeziora Turawskie położone są na styku dużego kompleksu leśnego zwanego Lasami Stobrawsko-Turaskimi, które kiedyś stanowiły Puszczę Śląską. Kompleksy leśne przyległe do jezior zajmują powierzchnię 137 ha. Dominują tu drzewostany sosnowe z domieszką brzozy, dębu, świerka i rzadziej modrzewia, akacji i olchy. Bory sosnowe zajmują większą powierzchnię terenów wokół zbiorników wodnych. W warstwie brzegów dominuje świerk zwyczajny. W bezodpływowym zagłebieniu między wydmami występują bory bagienne, przeważnie osuszone i porośnięte trawami.
          W obrębie jezior możemy znaleźć roślinność krtóra jest pod ścisłą ochroną. Należą do nich między innymi:

  • Kotewka czyli orzech wodny (Trapa Natans).
  • Wierzba rokita (Salix rosmarinifolia).
  • Dąb szypułkowy (Quercus robur).
  • Janowiec złocisty (Genista pilosa).
  • Widlak goździsty (Lycopodium clavatum).
  • Listera Jajowata (Listera ovata).

    Fauna

    Zbiornik Turawski jest na Opolszczyźnie jednym z najważniejszych miejsc ostoi i lęgów wielu rzadkich i chronionych gatunków ptaków. Jest też ważnym miejscem dla ptaków przelotnych. Ostoja ptactwa to przede wszystkim wschodnia część jeziora Dużego, terny łąk zalewowych i pobliskie lasy.
              Łączna liczba kaczkowatych występująca na tym terenie w okresie przelotów może dochodzić do 25000 osobników, z czego najliczniej występuje:

  • Krzyżówka cyraneczka (Anas crecca),
  • Głowienka (Aythya ferina).

              Spotyka się też wiele ptaków siewkowatych, a także ptaków morskich takich jak:

  • Nur (Gavia).

              Coraz częściej stwierdza się obecność ptaków drapieżnych takich jak:

  • Bielik (Haliaetus albicilla).
  • Błotniak (Circus).
  • Kania (Milvus).
  • Rybołów (Pandion haliaetus).

              Do cenniejszych i rzadszych gatunków lęgowych oraz przelotnych zalicza się:

  • Zausznik (Podiceps nigricollis).
  • Bąk (Botaurus stellaris).
  • Baczek (Ixobrychus minutus).
  • Krakwa (Anas strepera).
  • Cyranka (Anas querquedula).
  • Płaskonos (Anas clypeata).
  • Błotniak stawowy (Circus aeruginosus).
  • Wodnik (Rullus aquaticus).
  • Zielonka (Porzana parva).
  • Derkacz (Crex crex).
  • Siweczka rzeczna (Charadrius dubius).
  • Krwawodziób (Tringa totanus).
  • Samotnik (Tringa ochropus).
  • Kuliczek piskliwy (Actitis hypoleucos).
  • Rybitwa zwyczajna (Sterna hirundo).
  • Rybitwa Czarna (Chlidonias niger).
  • Rybitwa białowąsa (Chlidonias hybridus).
  • Pliszka cytrynowa (Motacilla citreola).
  • Śmieszka (Larus ridibundus).
  • Perkoz dwuczubny (Podiceps cristatus).
  • Bocian czarny (Ciconia nigra).
  • Bocian biały (Ciconia ciaonia).
  • Czapla siwa (Ardea cinerea).
  • Łabędź niemy (Cygnus olor)

    Aż się prosi, aby te tereny uczynić rezerwatem przyrody prawnie chronionym!

              Na terenie jeziora prowadzona jest hodowla ryb słodko wodnych. Akwen zarybiano od samego początku jego istnienia. Do dziś można tu łowić szczupaka, sandacza, okonia i węgorza. Z ryb spokojnego żeru mażna znaleźć leszcza, płocie, karpie i liny.
              Zbiornik Turawa należy do obwodu rybackiego Polskiego Związku Wędkarskiego. Zarybianie pokrywane jest ze składek członkowskich i darowizn sponsorów. Niestety oprócz odłowów dokonywanych przez zawodowych i indywidualnych rybaków i wędkarzy ogromnego spustoszenia w rybostanie dokonują kłusownicy.

              Problemem związanym z funkcjonowaniem zbiornika Turawskiego od lat jest zakwit glonów będących wynikiem doprowadzania zbyt wielu związków organicznych do wody. Te rozkładając się powodują duże zużycie tlenu. W takiej sytuacji zaczynają się rozwijać organizmy beztlenowe. Występuje wtedy zakwit glonów, okrzewek wywołany przez Asterionella formasa, oraz sinic wśród których dominują Microcistis aeruginosa i Anabaena flos-aquae. Powoduje to sezonowe pogorszenie jakości wody. Zakwit sinic trwa przeciętnie 7 -14 dni. Zakwity mają zwykle postać zielono-niebieskiego korzucha, piany lub smugu. Kontakt z wodą w tym okresie może spowodować: wysypkę naskórka, gorączkę, wymioty, biegunkę i zapalenie wątroby. Po wyczerpaniu substancji odżywczych w wodach następuje powrót do równowagi, czyli samooczyszczenie się zbiornika wodnego.

    Rekreacja

    Zaporowe jezioro w Turawie już w fazie planów przewidziane było jako tereny rekreacyjne. Tak jest po dzień dzisiejszy. Dla Opolszczyzny (i nie tylko) są to tereny wypoczynku i rekreacji. Specjaliści twierdzą, że na brzegu północnym jeziora może równocześnie przebywać 23000 - 25000 osób jednocześnie. Na brzegu południowym 15000 - 17000 osób.
              Na obrzeżach jezira Turawskiego istnieje około 50 0środków zakładowych. Na brzegu północnym posiadają one 2100 miejsc noclegowych, a na południowym 1700 miejsc. Niektóre z osrodków czynne są przez cały rok, np: Peters, Korab, Jowisz, Borowik.
              Na obu brzegach znajdują się dwa pola namiotowe na 1300 namiotów lub przyczep kampingowych. Na obrzeżach w ostatnich latach prowadzona jest zabudowa letniskowa (200 domków na brzegu północnym, 120 na południowym). Zabudowa letniskowa powstaje też w okolicznych wioskach np: Marszałki, Rzędów, Niwki.
              Baza turystyczno-wypoczynkowa umożliwia zapewnienie noclegu 11500 osobom jednocześnie. Na obrzeżach jeziora dziełają ponadto 4 restauracje, 2 kawiarnie prywatne, 16 kawiarni w ośrodkach wypoczynkowych, 4 pawilony handlowo-gastronomiczne, oraz 32 inne placówki handlowe.
              Trzeba powiedzieć, że niewystarczające jest zabezpieczenie terenu w ogólnodostępne parkingi, szalety, oraz urządzenia rekreacyjno-sportowe (w sezonie na wypoczynek sobotnio-niedzielny przyjeżdża czasami dodatkowo 15000 - 20000 osób!).
    		•